Misirlou

Zeki Müren

Yaralı Gönül 45 Lik Plaklar dönüyor

Rock alanında, en ünlü versiyon kesinlikle 1960'ların başında Sörf müziğinin gerçek bir marşı haline getiren Dick Dale'in versiyonudur ve tam da "Pulp Fiction" ı izlemeye giden halkı heyecanlandıran versiyondur. Quentin Tarantino sadece filmin açılış teması olarak "Misirlou" yı istedi Birçokları için resmi versiyon olarak kaldı, Zeki Müren'imiz tarafından 'Yaralı Gönül' olarak plağa okunan Suat Sayın bestesi olarak da tanıdığımız bu eserin durumun böyle olmadığını belirtmek istedim.

Bu mixtape ile bir türe, bir sanatçıya veya belirli bir müzik sahnesine değil, tek bir şarkıya onur vermek istiyorum. Söz konusu şarkı, 90 yıl önce ilk kez kaydedilen ve hala kalpleri tutuşturan ve ısıtan bir melodi olan Misirlou'dan başkası değil.

Misrilou'nun tarihi oldukça karmaşıktır. Genellikle şarkının kökeni 1920'lerde Yunanistan'da bulunur. İki müzisyen Tetos Dimitriadis ve Michalis Patrinos orijinal şarkı için yarışıyor, sırasıyla 1927 ve 1930'da söylenen bir versiyonu kaydettiler. Gerçekte, Misirlou'nun melodisi, doğrulanabilir olmasa da, çok daha eski kökenlere sahiptir. Muhtemelen şarkı Orta Doğu bölgesinde doğdu ve başlangıçta tek bir enstrümantal parçaydı. Avrupa ve Batı dünyasını diğer kültürlere karşı tamamen geçirimsiz gören bugünün düşüncelerine rağmen, Akdeniz bölgesinin bir zamanlar farklı kültürlerin değiş tokuşu ve kaynaşmasının tükenmez bir havzası olduğu düşünülmelidir.

Sadece metin ve başlık muhtemelen Yunan kökenlidir. Misirlou terimi, basitçe "Mısırlı" olarak çevrilebilecek Yunanca Misirli kelimesinin dişilliğinden başka bir şey değildir. Yunanca kelime, Mısır'ın Arapça Misr (مصر) özel adının permütasyonu olan Türkçe Misir teriminden türemiştir. Yunan dili, "Li" sonekinin eklenmesiyle eril terim "Mısırlı" nın elde edildiğini, "Lou" sonekinin eklenmesiyle ise aynı dişinin oluştuğunu öngörmektedir. Bu nedenle Misirlou "Mısırlı Kız" ile çevrilir ve Yunanca metin, anlatıcının kalbini büyüleyen muhteşem bir Mısırlı kıza karşı gerçek bir sevgi ve tutku beyanıdır.

Şarkı yıllarca Rebetiko (Sizi "kendiniz yalnız kalmaya" davet eden Yunan popüler türü) müzisyenleri tarafından müziğin yaşamın merkezine konduğu bir tür kutsal sempozyumun uygulandığı dumanlı tavernalarda yorumlanan güçlü parçalardan birini temsil etti ve Akdeniz bölgesinde bilinen bir klasik haline geldi.

Ancak bu ikna edici şarkının yolculuğu daha başlangıçtaydı. Yirmili yılların sonunda, Michalis Patrinos Amerika'ya göç etti ve New York'ta "Misirlou" nun bir versiyonunu kaydetti ve yakında tüm Yunan gurbetçi topluluğu için gerçek bir marş haline geldi. Amerikan müzik camiası bu şarkıya ilgi duymaya başlayacak.

1941'de Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir başka gurbetçi Yunan müzisyen olan Nicolas Roubanis, şarkıyı orkestra formunda düzenledi, notayı yazdı ve kendisini operanın bestecisi olarak kabul etti. Bu aldatmacaya hiçbir zaman yasal olarak itiraz edilmediğinden, hala resmi olarak şarkının bestecisi olarak kabul edilmektedir.

Bir caz anahtarındaki bu düzenleme çok olumlu geri bildirimler alarak dolaşmaya başlayacaktır. Bob Russell, Fred Wise ve Milton Leeds şarkı için İngilizce bir metin yazacaklar ve o zamandan beri bu şarkının doğu bölgesinde doğan birçok versiyonu olacak. Bazıları "Misirlou" da ellerini deneyecek, çeşitli türlerde ve çeşitli dillerde okunacak.

İzmir ve Yunanistan'ın tavernalarında geliştirilen bu garip şarkı, 50'li ve 60'lı yıllarda egzotizmin mükemmel sembolü haline gelecek ve birçok egzotik kurgu filminde kıvrımlı oryantal dansçıların ve sakar aktrislerin performanslarına eşlik edecek.

Şarkının hikayesi gerçekten uzun ve çeşitlidir ve niyetim o konuya girmek değil.

Bahsettiğim gibi şarkının versiyonları sayısız ben sizlere bir avuç toparlayabildim. Ama neden tam olarak "Misirlou"? Seçim kriteri neydi?

Son zamanlarda kendimi şimdiki zamanımızı düşünürken buldum. Geçmişin tüm dehşetlerinden sonra, Batı dünyasının böyle bir kültürel bozulmaya ulaşabileceğini asla düşünmezdim. Geçmişin hatalarının bu kadar basitlikle tekrar işlenebileceğini asla düşünmezdim, yani kesinlikle daha iyi bir yaşam elde etmek için Avrupa'ya ulaşmaya çalışmak için her gün hayatlarını riske atan göçmenlerdir.

Misirlou hikayesini düşünelim. Orta Doğu'da doğmuş, Akdeniz bölgesine göç etmiş ve halen, Türk ve Balkan kültürünü zenginleştiren bir şarkıdır. Bir halkın kültürünü ve tarihini somutlaştıran bir şarkı; onun müzikalitesi, nefesi, sınırları aşarak seyahat eden ve durduğu yeri zenginleştiren izi. Okyanusu aşan ve Doğu'nun bir kısmını farkında olmayan bir kültüre aşılayan bir şarkı. Göçmenler sayesinde (Amerikalı Dick Dale aslında Lübnanlı göçmenlerin oğluydu ve Misirlou babasının evde udla tıngırdadığı parçaydı) Amerikalıyı zenginleştiren bir göçmen parçası müzik kültürü ve kurgusal olarak genişledi.

Misirlou, bence, kültürel değişimin her kültür için nasıl katma değeri temsil ettiğinin sembolüdür. Kimse bir ada değildir, herkesin herkese ihtiyacı vardır ve her kültür, en farklı yerlerden gelen muazzam bir uyarlamanın karışımının sonucudur. Bunu hatırlamak iyi olurdu, çünkü Batı'ya bir acı yüküyle gelen her insan, bir kez filizlendiğinde, bizi zenginleştirecek ve bizi daha eksiksiz insanlar yapacak bir kültürün tohumlarını yanında taşır.

Tüm bu nedenlerden dolayı Misirlou'yu seçtim ve her türlü ayrımcılığa karşı resmi bir şarkı olarak önerdim.

01 Zeki Müren - Misirlou (Yaralı Gönül)