BAKIR YURTSEVER (Bekçi Bakır)

(1908–1985)

Ses Sanatçısı, Gazelhan ve Kaynak Kişi

Bakır Yurtsever, 1908 yılında Urfa'da doğdu. Musikiye küçük yaşlarda başladı. Ustaları Pehel ve Ahmet Hafız'dan makamları öğrendi; Hacı Nuri Hafız'dan ise mevlit öğrendi. Yaklaşık otuz yıl mevlithanlık yaptı.

Geçimini bir dönem bekçilik yaparak sağladığı için kendisine “Bekçi Bakır” adı verildi. Bu isim zamanla sanatçı kimliğiyle de özdeşleşti.

İlk plağını 1928 yılında doldurdu. Plağa okuduğu “Ordumuz Gitti Muş'a Dayandı” adlı türküyle başlayan plak serüveni, sonraki yıllarda yaklaşık elli türkü, hoyrat ve gazelin kaydedilmesiyle devam etti.

Döneminin önemli musiki meclislerinde yer alan Bekçi Bakır; Mukim Tahir, Karaköprülü İsmail, Marangoz Halil ve Muallim Cevdet gibi devrin güçlü okuyucularıyla birlikte musiki icra etti.

Urfa'nın 11 Nisan'da düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü kutlamaları dolayısıyla birçok kez radyoevine davet edildi. Muzaffer Sarısözen tarafından hazırlanan Yurttan Sesler programına zaman zaman katıldı. Ayrıca Diyarbakır Radyosu'nda Urfa yöresine ayrılan programlarda da yer aldı.

Bekçi Bakır yalnızca bir ses sanatçısı olarak değil, aynı zamanda önemli bir kaynak kişi olarak da Urfa musikisinin hafızasında yer aldı. Kendisinden derlenen türkü ve uzun havalar, TRT repertuvarına ve Kültür Bakanlığı arşivlerine kazandırıldı.

Plağa okuduğu ve repertuvara kazandırdığı eserlerden bazıları şunlardır:

Ağlarım Gülenim Yok
Bende Mecnun'dan Füzun
Bu Yoldan Hanım Geçer
Buradan Bir Atlı Geçti
Çaya İndim
Dağlar Başı Kışladı
Dön Beri Dön Beri de Yüzün Göreyim
El Zanneder Ben Deliyem
Garip Bir Kuştu Gönlüm
İsfahandır Bizim Aslı Elimiz
Mezarımı Derin Edin
Muradı Böyle
Ordumuz Gitti Muş'a Dayandı
Urfalıyam Dağlıyam
Urfa'nın Dağları Kardır Geçilmez

Bekçi Bakır, Urfa'nın geleneksel musiki kültürünün önemli temsilcilerinden biri olarak, özellikle gazel, hoyrat, uzun hava ve türkü icrasındaki tavrıyla kendisinden sonraki kuşaklara önemli bir miras bıraktı.

1985 yılında Şanlıurfa'da hayatını kaybetti.

Bekçi Bakır'ın sesi, bugün yalnızca eski plaklarda değil; Urfa'nın hafızasında ve onun aracılığıyla TRT repertuvarına ulaşan türkülerde yaşamaya devam ediyor.