Banu Kırbağ: Türk Popunun Sessiz Devrimcisi

 

Banu Kırbağ :

Türk Popunun Sessiz Devrimcisi

Türkiye’de pop müziğin kadın öncülerinden biri olan Banu Kırbağ, sadece sesiyle değil, besteci, aranjör ve orkestra şefi kimliğiyle de iz bıraktı. 2 Mart 1951’de İstanbul’da doğan Kırbağ, 18 Ağustos 2025’te aramızdan ayrıldı. Onun hikâyesi, sahne ışıkları altında geçen bir ömürden çok daha fazlasını barındırıyor.

İlk Adımlar

Müziğe lise yıllarında okul orkestrasında amatör solist olarak başlayan Kırbağ, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda şan ve solfej eğitimi aldı. 1972’de Zafer Dilek ve kız kardeşi Hülya Kırbağ ile birlikte kurduğu Zafer-Banu-Hülya üçlüsüyle ilk profesyonel deneyimini yaşadı. Dört 45’lik ve bir albümle süren bu birliktelik, 1976’da sona erdi.

Solo Kariyer ve Yükseliş

1977’de sahne adını kısa bir süreliğine “Banu Arman” olarak değiştiren sanatçı, sonrasında sadece “Banu” ismiyle yoluna devam etti. 1978’de seslendirdiği Ölsem de Bir Kalsam da Bir ve Unutulur (Kalacağım) ile büyük çıkış yaptı. Aynı dönemde Timur Selçuk’un yönettiği Çağdaş Dershane’de aldığı teorik eğitim, müzikal vizyonunu derinleştirdi.

Sahne Dışında Bir Kadın Devrimci

Banu Kırbağ, sadece şarkıcı değil, aynı zamanda müzikte kadınlara açılmamış kapıları aralayan bir isimdi. 1984’te yayımlanan Anlatamıyorum albümünde hem beste hem de düzenleme yaparak Türkiye’nin ilk kadın aranjörlerinden biri oldu.

1987’de Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması’nda Ayşegül Aldinç’in seslendirdiği Bir Bahar Aşkısın adlı bestesiyle sahneye çıktı; otuz kişilik orkestrayı yöneterek Türk pop tarihinde “ilk kadın orkestra şefi” unvanını aldı.

1991’de Zerrin Özer’in seslendirdiği Bırak Ellerimi ile TRT’den “Yılın En İyi Bestesi” ödülünü kazandı.

Yol Arkadaşlıkları

Kırbağ, müzik hayatı boyunca Şanar Yurdatapan, Yusuf Ziya Ulusoy, Hasan Hüseyin Demirel, Murat Kalaycıoğlu ve Alp Murat Alper gibi isimlerle çalıştı. Edip Akbayram’ın 1988’de yayımladığı Özgürlük albümünde vokal yaparak dayanışmacı tavrını da ortaya koydu.

Son Yıllar ve Sessiz Veda

2000’li yıllarda Ankara Büyükşehir Belediyesi Şehir Orkestrası’nda solistlik yaptı. MESAM’da denetim kurulu üyeliği üstlendi. Hayatının son döneminde sahnelerden biraz uzaklaşsa da müziğe ilgisi hiç bitmedi.

18 Ağustos 2025’te kanser nedeniyle 74 yaşında hayata veda etti. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Hatırası

Banu Kırbağ, “Ölsem de Bir, Kalsam da Bir” dediği şarkısıyla yıllar boyunca hafızalarda kaldı. O, sadece bir yorumcu değil; besteleri, düzenlemeleri ve müzikte açtığı yollarla Türk pop tarihinin unutulmaz kadınlarından biri oldu.

Diskografi

düzenlemek

45'likler

düzenlemek

Zafer Banu Hülya 

düzenlemek

• Şimdi Yalnızım (Banu Solo) / Seni Öyle Seviyorum Ki (Yonca-1974)
• Çukulata Sevgilim / Kara Kara Badem Gözler (Yonca-1974)
• Ağlama Gönlüm Ağlama / Seni Gidi Çapkın (Yonca-1975)
• Kalbim İstanbul'da / Kaleden Top Atarlar (Yonca-1976)

Solo

düzenlemek

• Vefasız / Eski Bir Mektup (Disko-1969)
• Sormadan Gir / Zalim (Polydor-1974)
• Nasıl Mutlu Olurum Sensiz / Öyle Bir Dünyada Yaşıyorum Ki (Yonca-1976)
• Ölsem De Bir Kalsam Da Bir / Buna Sevmek Denirse (Hop-1979)
• Eski Sevgili / Yok Ki (Hop-1980)

Albümler

düzenlemek

• Zafer, Banu ve Hülya (Yonca-1976)
• Bir Demet Müzik (Balet-1981)
• Anlatamıyorum (Balet-1984)
• Canım Can Çekişmede (Bayar-1986)
• Gün Kavuşurken (Fono-1988)
• Kırık Hava (Bayar-1990)
• Gider Olduk (Sarp-1992)
• Sevdalardayım (Göksoy/Ada-1994)
• Türküler Yolladım Sana (Binbaşı-1998)
• En İyileriyle Banu (2 CD, Ossi-5 Şubat 2009) 

Dijital

düzenlemek

• Bir Ömür Geçti (2k23-2024)

Üç Hürel Kardeşler

 

Üç Hürel Kardeşler – Gerçek Bir Rock’n Roll Hikâyesi

Üç Hürel, , 1972.

Hepimiz, iç dünyamızda tüm insanların anlamlı ve mutlu bir yaşam felsefesiyle yaşamasını isteriz.

Ancak sosyal yaşamın lüks ve konforla kuşatıldığı günümüzde, bu dışsal zenginliğin insanı gerçekten tatmin etmediği, hatta hayatı yaşanmaz hale getirdiği fark edilir.
Öte yandan, küçücük şeylerden mutlu olmayı bilenler, onları özel kılan o derinlikle bağ kurmayı ve orada kaybolmayı başarırlar.

Cumhuriyet dönemi edebiyatında bazı sanatçılar bireyi toplumsal değil, ruhsal yönüyle ele alarak eserler vermiştir. Gerçekçi tasvirlerle insanın iç dünyasını ve içsel çatışmalarını anlatmaya çalışmışlardır.

Ve işte, tüm bu içsel hesaplaşmaların, sade mutluluk arayışlarının karşısında duran kelime: oksidasyon.

Çünkü bazen insan ruhu da, tıpkı demir gibi, zamanla oksitlenir.

Evet, kimyasal bir tepkime gibi düşünürsek, müzik ve ses de dönüştürücü bir güç taşır. 

1960'ların ortasında kurulan müzik grupları — Rave-up’lar, Power Trio’lar — sert seslerin hamlığını yüksek enerjiyle örterken, Cream gibi gruplar bile sahnede yüksek volümle çalmayı tercih ediyordu. Ancak, Üç Hürel gibi birleşik ve bütünlüklü ses birlikleri oluşturan gruplar çok azdı.
Sanki diğer grupların bir “müzikal omurgası” yoktu. Başarılı olamamışlardı.

Bazı grupların rock'n roll tarihinde sonsuza dek kalması gerekiyordu. Ancak Üç Hürel, sadece bir araya gelip müzik yapan kardeşler değil; toplumun dertlerine, neşelerine ortak olan, çoğulcu bir anlayışı benimsemeyen, ama samimi bir ses bırakan ender gruplardan biri oldu.

Gerçek Bir Aile, Gerçek Bir Grup

Üç Hürel Kardeşler, 50 yılı aşkın süre müzik yapmaya devam etmiş gerçek bir kardeş grubuydu. Onların hikâyesi, bir rock’n roll masalıydı.
Onlar, başarının ölümsüz bayrağıdır.

Müziğe, İstanbul’da ilkokul tiyatrolarında Elvis Presley ve diğer klasik rock’n roll parçalarını söyleyerek başladılar. 27 Kasım 1965’te Fatih’te Kamer Düğün Salonu’nda ilk kez sahne aldılar ve gruplarına “Yankılar” (Yankees) adını verdiler. Ancak bu ismin başka bir grup tarafından kullanıldığını öğrenince isim değişikliğine gittiler:

• İstanbul Dörtlüsü

  

  İstanbul Dörtlüsü 1967

• Trio İstanbul
• Oğuzlar
• Alizeler
• Biraderler
  
  

1967’de Zeki Müren’in “Benim Olsan Sana Verirdim Ben Canımı” şarkısını twist formunda yorumlayarak Altın Mikrofon Yarışması’na katıldılar. Sonraki yıllarda "Biraderler" ismiyle ciddi sahne deneyimleri yaşadılar. Diskotek dergisinin yarışmasında ikinci oldular.

Yol Ayrımları ve “Üç Hürel”in Doğuşu

1970'lerin başında Feridun Hürel, Selçuk Alagöz Orkestrası’nda çalmaya başladı. Diğer kardeşler de Anadolu turnelerine katıldılar, yeni enstrümanlar aldılar. Nihayetinde, 20 Temmuz 1970'te, Kabataş Vapur İskelesi’nde enstrümanlarla dolu bir minibüste "Üç Hürel" kuruldu.

Babalarıyla beraber yaptıkları çift saplı Saz-Gitar, grubun sembolü haline geldi. Bu enstrüman bin yıllık Türk sazı ile batının elektro gitarını (Fender Stratocaster) birleştiren bir sentezdi.

Anadolu Rock’a Yeni Bir Soluk

Grup; wah-wah, fuzz, distorsiyon, sustain gibi efektlerle Batılı tınıları doğu motifleriyle birleştirdi. Aziz Ahmet, Ersen, Alpay ve Nesrin Sipahi gibi sanatçılar tarafından fark edildiler.
Hatta Erkin Koray bile onlardan biriyle çalmak istedi. Bu, onun Üç Hürel’in yaratıcılığını ve özgünlüğünü kabul etmesi demekti.

Üç Hürel, Türkiye'deki birçok gruptan farklı olarak, kendi bestelerini başkalarına çaldıran bir gruptu. Bu onları benzersiz kıldı.

Duraklama ve Geri Dönüş

1977’de askerlik, evlilikler, 1980 Darbesi, yurtdışı yolculukları ve ailede yaşanan ölümler nedeniyle grup dağıldı. Feridun Hürel, 1980’de Londra’ya yerleşti.
Ancak 1996’da tekrar bir araya geldiler ve geri dönüş albümleriyle sevenlerine merhaba dediler.

1999’da, Türkiye’nin kaotik olduğu bir dönemde, son albümleri "1953-1999: Dönerler Zaten" ile müzikseverlere veda ettiler. Kapakta, çocukluklarına ait sepya tonlarında bir aile fotoğrafı yer aldı.
Bu albüm, işitsel ve görsel olarak şu mesajı verdi:
"Biz hâlâ kardeşiz."

---

Grup Üyeleri:

• Feridun Hürel – Söz yazarı, besteci, solo gitar. (d. 30 Nisan 1951, Trabzon)
• Haldun Hürel – Bas gitar, düşünsel yapı. (d. Aralık 1947, Rize)
• Onur Hürel – Davul, grubun kalp atışı. (d. 8 Mayıs 1949, Trabzon)

---

Diskografi (Seçme Eserler):

45’likler:

1. Ve Ölüm / Şeytan Bunun Neresinde
2. Gurbet Türküsü / Didaydom
3. Pembelikler / Ağıt
4. Lazoğlu / Gül’e Ninni
5. Yara / Döner Dünya
6. Ağlarsa Anam Ağlar / Kara Yazı
7. Madalyonun Ters Yüzü / Haram
8. Canım Kurban / Anadolu Dansı
9. Ömür Biter Yol Bitmez / Sevenler Ağlarmış
10. Hoptirinom / Mutluluk Bizim Olsun
11. Küçük Yaramaz / Gönül Sabreyle
12. Boştur Boş / Ben Geçerim Gönül Geçmez

LP’ler:

• 3 Hür-El – 3 Hür-El
• 3 Hür-El – Hürel Arşivi

Kasetler:

• 3 Hür-El – Efsane… Yeniden
• 3 Hür-El – 1953 Hürel

Eşlik ettikleri Sanatçılar:

• Üç Hürel & Rana Alagöz – Düğün Alayı - Bir Gölge Gibi.
• Üç Hürel & Ersen – Dertli Kaval / Beni Hor Görme
• Üç Hürel & Aziz Ahmet – Onbeşinde Aldım Sazı / Haram
• Üç Hürel & Alpay – Aşk Böyledir / Gönüllerde Bahar
• Üç Hürel & Nesrin Sipahi – Bir Mevsim Daha Geçti / Keçi Vurdum Çayıra
• Feridun Hürel – Bir Sevmek Bin Defa Ölüm Demekmiş - Üzülmeye Değmez Hayat.
  

---

Son Söz:

Üç Hürel, yüksek sesleri, özgün ritimleri, yalnızca kendilerine ait enstrümanları ve samimiyetleriyle müzik tarihine damga vurdu.
Onlar sadece bir grup değil, gerçek anlamda bir efsaneydi.
Ve bence:

Dünyanın en iyi üçlüsü.

Dünyanın en iyi power-triosu 1973

Agora Meyhanesi - İsmet Nedim

Agora’nın Hikâyesi: Bir Meyhanenin Hafızası

Tarihin 127 yıllık tanığı: Agora Meyhanesi
İstanbul'un Balat semtindeki "Agora Meyhanesi", Sultan Abdülhamit'in gayrimüslimlerin sosyal yaşamına gösterdiği hoşgörünün günümüze yansıması olarak değerlendiriliyor.

1880’li yıllar…
Marmara Adası'nın deniz kokan yamaçlarından, İstanbul’un kadim kıyılarına yol alan bir kaptan vardı: Asteri Dulidis. Eminönü ve Balat’a yük taşıyan bu sessiz deniz adamı, her seferin sonunda birkaç gün Balat’ta soluklanır, o tuzlu rüzgârla iç içe bir yaşam hayal ederdi.

Bir sabah, Şirket-i Hayriye vapurundan inen genç bir Rum kızına rastladı. Elinde bir bohça, yüzünde kentin sabahını taşıyan bir ifadeyle yürüyordu. Asteri, kalbinin dümenini başka bir yöne çevirdi o an. Tanıdıklar aracılığıyla başlayan mektuplar, birkaç ay içinde zarflara sığmaz duygulara dönüştü. Evlenmek istedi. Ancak gelen yanıt beklenmedikti:

“Kaptanın parası puldur, karısı duldur.”

İstanbul’da kök salmaya karar verdi. Geçici limanları kalıcı yuvaya dönüştürmek isteyen Asteri, Balat’taki eski Çıfıtçı Çarşısı’ndan bir arsa satın aldı. Üzerine, 1890 yılında, ileride yüzlerce anının mekânı olacak Agora Meyhanesi’ni inşa etti.

İlk yıllarda masa yoktu; büyük şarap fıçıları üzerine oturulurdu. Mahallenin çingeneleri, esnafı, balıkçısı; gün batarken orada toplanır, şarapla sohbeti yoğururdu. Ucuz ama içten bir yudumluktu burası. Çok geçmeden İstanbul’un dört bir yanından insanlar Agora’nın kapısını çalmaya başladı.

Yıllar aktı… Asteri yaşlandı ve yerini oğlu Stelyo Dulidis’e bıraktı. Ne var ki tarihin karanlık sayfalarından biri, Agora’nın üstüne gölge gibi çöktü. 6-7 Eylül 1955 gecesi, İstanbul'daki Rum azınlığa yönelik saldırılarda Agora Meyhanesi de ateşe verildi. Mekân küle döndü. Stelyo, denize bakan bölümü elden çıkarmak zorunda kaldı ama kalan kısmı elleriyle onarıp yeniden hayata döndürdü.

Bir sonraki kuşakta meyhanenin dümenine Hristo Dulidis geçti. Ancak zamanın rüzgârı onu 2001 yılında Selanik’e savurdu. Gitmeden önce, gençlik yıllarında meyhanede komilik yapmış olan Ersin Kalkan’a mekânı cüzi bir bedelle devretti.

Ersin, yalnızca eski bir komi değildi. Agora'da çalışırken tanıştığı Cemal Süreya’nın önerisiyle onun asistanı olmuş, şiire ve hayata farklı bir gözle bakmaya başlamıştı. Yıllar sonra gazetecilik yolculuğu da yine bu meyhanede başlamıştı.

Ancak Agora’nın hikâyesi sadece bu duvarlarla sınırlı değildi. 1959 yılında İzmir’de tıp okuyan genç bir şair, Dr. Onur Şenli, "Gece, Şarap ve Aşk" adlı bir şiir kaleme aldı. Şiiri fakülte dergisine gönderdi. Editör, başlığı değiştirerek “Agora Meyhanesi” adını verdi. Şiir öyle sevildi ki, besteci İsmet Nedim tarafından bestelenip şarkıya dönüştürüldü.

Şarkı, dönemin büyük sesleri tarafından yorumlandı. Ama işin ilginci, bu şiir ve şarkı aslında İzmir’in Agora semtindeki meyhaneleri anlatıyordu. Yine de insanlar, ismin büyüsüne kapılıp İstanbul’daki Agora’ya akın etti. Ve meyhane bir efsaneye dönüştü.

Yeşilçam burayı keşfetti. Tam 286 filmde, içki kadehleri bu taş masalarda tokuştu, hüzün burada şarkı oldu. Cüneyt Arkın, Türkan Şoray, Ayhan Işık gibi yıldızlar, meyhanenin sisli lambaları altında unutulmaz sahneler çekti.

Yıl 2013...
Mimar Hakan Kıran, meyhaneyi özgün mimarisiyle restore etti. Taş duvarlar bozulmadı, ahşap masalar yerinden oynamadı. Mekân, "Tarihi Agora Meyhanesi 1890" adıyla yeniden açıldı. Bugün hâlâ ayakta. 

Agora Meyhanesi artık sadece bir içki mekânı değil; bir bellektir. Asteri’nin aşkı, Stelyo’nun sabrı, Hristo’nun vedası, Ersin’in hikâyesi, Cemal Süreya’nın dizeleri, Onur Şenli’nin kalemi ve Yeşilçam’ın gölgeleri… Hepsi bu taş duvarların arasında bir zaman hâlâ yaşıyor.

AGORA MEYHANESİ

"sana bu satırları
bir sonbahar gecesinin
felç olmuş köşesinden yazıyorum.
beş yüz mumluk ampüllerin karanlığında
saatlerdir, boş olan kadehlere
şarkılarını dolduruyorum.
tabağımdaki her zeytin tanesine
simsiyah bakışlarını koyuyorum.
ve, kaldırıp kadehimi
bu rezilcesine yaşamaların şerefine içiyorum...
burada yaşanır aşkların en madarası
ve en şahanesi.
burada saçların her teline bir galon içilir
gözlerin her rengine bir şarkı seçilir,
sen bu sekiz köşeli meyhaneyi bilmezsin
bu sekiz köşeli meyhane seni bilir
burası agora meyhanesi
burası arzularını yitirmiş insanların dünyası
şimdi içimde sokak fenerlerinin yalnızlığı
boşalan ellerimde kahreden bir hafiflik
bu akşam umutlarımı meze yapıp içiyorsam
elimde değil,
bu da bir nevi namuslu serserilik.
dışarıda hafiften bir yağmur var.
bu gece benim gecem
kadehlerde alaim-i semaların raks ettiği,
gönlümde bütün dertlerin hora teptiği gece bu
camlara vuran her damlada
seni hatırlıyorum
ve sana susuzluğumu...
birazdan plaklarda şarkılar susar,
kadehler boşalır,
umutlar tükenir,
mezeler biter
biraz sonra,
bir mavi ay doğar bu sarhoş şehrin üstünde
birazdan bu yağmur da diner.
sen bakma benim delice efkârlandığıma,
mendilimdeki kızıl lekeye de boşver
yarın gelir çamaşırcı kadın
her şeyden habersiz onu da yıkar,
sen mes'ut ol yeter ki,
ben olmasam ne çıkar.
dedim ya
burası agora meyhanesi
bir tek iyiliğin bütün kötülüklere
meydan okuduğu yer
burası agora meyhanesi
burası kan tüküren mes'ut insanların dünyası..."

"Alf Leila We Leila" (1001 Gece) / Baligh Hamdi

"Alf Leila We Leila"

(1001 Gece) / Baligh Hamdi

Beligh Hamdi bu dünyada bir daha gelmeyecek bir efsanedir  müzikal anlamdaki büyüsü ve yaratıcılığı nasıl başardı bilinemez ama yüzyıllarca dinlenecek gibi gözüküyor. 

Baligh Hamdi ye selamlar olsun. 

"Alf Leila We Leila" (1001 Gece) adlı klasik şarkısıdır.

Evet Um Kulthoum ile özdeşleşmiş 2 harika eser dinledik. 
Ülkemizde bu iki eserin alt yapısı ile oluşturulmuş parçaları Müslüm Gürses'in sesinden 'Hayat bir kumarhanene kimi kazanır kimi kaybeder ..'  ikinci eserde ise ' Derdim öyle beter ki kimse bir gün çekemez, yaşamakmış ölmekmiş benim için fark etmez,
Tek tesellim kadehler başka bir şey istemez, Sarhoş etsin yeter ki
Rakı şarap fark etmez ...' sözleriyle çokta beğeniyle dinledik. 
Rica ediyorum arkanıza yaslanın ve bu eserin büyüsüne kendinizi kaptırınız.

Alkol serbest.

Sözün Özü :

Ah Sevgilim
Ah sevgilim, bu gece ve gökyüzü...
Yıldızlar, ay ve biz 
Bütün gece birlikte olacağız.
Sen ve ben, hayatım,
İkimiz de aşkın en derin yerindeyiz.

Aşkımız... aman tanrım, aşkımız
Tüm gece boyunca bizimle uyanık kalacak.
Bizi mutlulukla besleyecek,
İçimize huzur fısıldayacak.

Sevgilim, gel... geceyi birlikte yaşayalım.
Ve güneşe söyle,
Bir yıl sonra gelsin 
Bir yıldan önce değil!

Tutkulu bir gece bu,
Binbir geceye bedel...
Böyle bir güzellik
Tüm bir ömrün özeti değil de nedir?

Ah sevgilim, gel geceyi saralım birlikte,
Ve güneşe fısıldayalım:
Henüz doğma... henüz çok erken...